2025 թվականի սեպտեմբերի 1-ից գործում է նոր կարգ, որով վարձու աշխատողի մայրության նպաստը նշանակվում է ինքնաշխատ եղանակով։ Դիմում և փաստաթղթեր ներկայացնել պետք չէ, իսկ նպաստի չափն ունի ինչպես ստորին, այնպես էլ վերին սահման։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, կարգավորումը սահմանված է ՀՀ կառավարության N 1024-Ն որոշմամբ, որն ամբողջությամբ շարադրվել է նոր խմբագրությամբ 2025 թվականի օգոստոսի 28-ին։
Դիմում ներկայացնել պետք չէ
Կարգով անձը մայրության նպաստի նշանակման համար դիմում և փաստաթղթեր չի ներկայացնում։ Նպաստը նշանակվում է էլեկտրոնային առողջապահության համակարգում բացված անաշխատունակության թերթիկի հիման վրա։
Հաշվարկն ու նշանակումն իրականացնում է Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության միասնական սոցիալական ծառայությունը՝ հիմք ընդունելով էլեկտրոնային առողջապահության համակարգի, հարկային մարմնի տեղեկատվական բազայի և բնակչության պետական ռեգիստրի տվյալները։ Դրանք փոխանակվում են ինքնաշխատ եղանակով։
Դիմում պահանջվում է միայն երեք բացառիկ դեպքում՝ երբ անձի վերաբերյալ տեղեկատվությունը սահմանափակ օգտագործման ենթակա է, երբ նպաստը նշանակվում է դատական ակտի հիման վրա, և երբ խոսքը մահվան պատճառով չվճարված նպաստի մասին է։
Նպաստ նշանակելու կամ մերժելու մասին ծառայությունը ծանուցում է երեք աշխատանքային օրվա ընթացքում՝ e-social.am հարթակի կամ azdarar.am-ի միջոցով։
Որքա՞ն է նպաստի չափը
Վարձու աշխատողի մայրության նպաստը հաշվարկվում է միջին ամսական աշխատավարձից։ Սակայն կան երկու սահման։
Ստորին սահմանը. կարգով մայրության նպաստի չափը չի կարող պակաս լինել նվազագույն ամսական աշխատավարձի հիսուն տոկոսից 140 օրվա համար հաշվարկված չափից։ Քանի որ նվազագույն ամսական աշխատավարձը 75 հազար դրամ է, դա կազմում է 172.698 դրամ՝ նույնքան, որքան ստանում է չաշխատող անձը։ Վաղաժամ ծննդաբերության դեպքում հաշվարկը կատարվում է 70 օրվա համար։
Վերին սահմանը սահմանված է օրենքով՝ վարձու աշխատողի համար նվազագույն ամսական աշխատավարձի տասնհինգապատիկը, ինքնուրույնաբար իրեն աշխատանքով ապահոված անձի համար՝ հնգապատիկը։
Ինքնազբաղվածների համար կարգն առանձին կանոն ունի. նպաստը հաշվարկվում է նվազագույն աշխատավարձի 50 տոկոսից, եթե միջին ամսական եկամուտն ավելի ցածր է, եթե անձը գործում է շրջանառության հարկի համակարգում, կամ եթե չունի նախորդ տարվա շահութահարկի հարկման բազա համարվող եկամուտ։
Քանի՞ օրվա համար է վճարվում
Կարգով անաշխատունակության թերթիկը բացվում է 140 օրացուցային օրվա համար՝ հղիության 70 և ծննդաբերության 70 օր։
Բարդ ծննդաբերության դեպքում ժամկետը 155 օր է, իսկ միաժամանակ մեկից ավելի երեխա ծննդաբերելու դեպքում՝ 180 օր։ Ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել 180 օրացուցային օրը։
Առանձին կանոն կա փոխնակ մայրության համար. փոխնակ մորը թերթիկ է բացվում ընդհանուր ժամկետներով, իսկ նրանից ծնված երեխայի կենսաբանական մորը՝ միայն հետծննդյան ժամանակահատվածի համար՝ մինչև նորածնի 70 օրական դառնալը։ Նույն կանոնը գործում է նորածին որդեգրած և խնամակալ նշանակված անձանց համար։
Ո՞վ է վճարում
Կարգով մայրության նպաստի գումարը վճարում է ծառայությունը՝ պետական բյուջեի միջոցներից, փոխանցելով անաշխատունակության թերթիկում նշված բանկին։
Ընդ որում, անաշխատունակության ամբողջ ժամանակահատվածի համար գործատուն աշխատավարձ չի հաշվարկում և չի վճարում։
Իսկ հղիության և ծննդաբերության արձակուրդը գործատուն տրամադրում է հարկային մարմնից ստացված տեղեկատվության հիման վրա՝ առանց աշխատողից փաստաթուղթ պահանջելու։
Տասներկուամսյա ժամկետը, որի բաց թողնելն անվերադարձ է
Ահա ամենակարևոր զգուշացումը։ Եթե նպաստի գումարը փոխանցվում է անձի անվամբ բացված միանվագ դրամական վճարների հաշվին, և տվյալները բանկին փոխանցելու ամսվանից 12 ամսվա ընթացքում անձը չներկայացնի քաղաքացիական օրենսգրքով սահմանված պահանջը, գումարը վերադարձվում է պետական բյուջե։
Կարգն ուղղակի ավելացնում է, որ այդ դեպքում գումարը անձին այլևս չի վճարվում։ Այսինքն՝ ի տարբերություն ծննդյան միանվագ նպաստի, այստեղ երեք տարվա վերականգնման հնարավորություն նախատեսված չէ։
Հաճախ տրվող հարցեր
Որպես չաշխատող արդեն ստացել եմ մայրության նպաստ, բայց աշխատել եմ։ Ի՞նչ է լինում։
Կարգով այդ դեպքում մայրության նպաստը վճարվում է օրենքով հաշվարկված գումարի և որպես չաշխատող անձ արդեն վճարված գումարի տարբերության չափով։
Ինքնազբաղված եմ։ Պե՞տք է դադարեցնեմ գործունեությունը։
Կարգով ինքնուրույնաբար իրեն աշխատանքով ապահոված անձին մայրության նպաստ նշանակվում է, եթե հղիության և ծննդաբերության արձակուրդի իրավունք ունենալու ժամանակահատվածում նա անորոշ կամ որոշակի ժամկետով դադարեցրել է գործունեությունը, բացառությամբ օրենքով նախատեսված դեպքերի։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ պետք է նշել, որ 2025 թվականի սեպտեմբերի 1-ից գործող կարգով վարձու աշխատողի մայրության նպաստը նշանակվում է առանց դիմումի՝ էլեկտրոնային առողջապահության համակարգում բացված անաշխատունակության թերթիկի հիման վրա, հաշվարկվում է միջին ամսական աշխատավարձից, բայց չի կարող պակաս լինել 172.698 դրամից, թերթիկը բացվում է 140 օրվա, բարդ ծննդաբերության դեպքում՝ 155, բազմապտուղ ծննդի դեպքում՝ 180 օրվա համար, նպաստը վճարում է միասնական սոցիալական ծառայությունը պետական բյուջեի միջոցներից, իսկ գործատուն այդ ժամանակահատվածի համար աշխատավարձ չի վճարում, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Մայրության և ժամանակավոր անաշխատունակության նպաստների նշանակման ու վճարման հետ կապված կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար կարող եք դիմել «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ» իրավաբանական ընկերությանը՝ գրելով info.legalliance@gmail.com էլեկտրոնային փոստի հասցեին։
