2026 թվականի հուլիսի 1-ից անապահովության գնահատման նոր համակարգը գործում է Երևանում և բոլոր մարզերում, իսկ դրան զուգահեռ փոխվել են նաև բուն կանոնները՝ բարձրացվել են գույքահարկի շեմերը, նոր ձևով է հաշվարկվում էներգակիրների սպառումը, մեղմացել են վարկերի կանոնները, իսկ ծնողավարման դասընթացներից հրաժարվելը դարձել է եկամտի կրկնակի վերագրման հիմք։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, փոփոխությունները կատարվել են Կառավարության 2026 թվականի հունիսի 11-ի N 840-Ն որոշմամբ, որով խմբագրվել է անապահովության գնահատման N 27-Ն որոշումը։ Որոշումն ուժի մեջ է մտել 2026 թվականի հուլիսի 1-ից, բացառությամբ մեկ դրույթի, որը կգործի 2027 թվականի հուլիսի 1-ից։
Ո՞ր տարածքներում է գործում համակարգը
N 27-Ն որոշմամբ նոր համակարգը Կոտայքի և Սյունիքի մարզերում գործում է 2025 թվականի մարտի 17-ից, իսկ Արարատի, Արագածոտնի, Արմավիրի, Լոռու, Գեղարքունիքի, Շիրակի, Վայոց ձորի, Տավուշի մարզերում և Երևան քաղաքում՝ 2026 թվականի հուլիսի 1-ից։
Անցումային դրույթներով մինչև այդ ամսաթիվը նշանակված ընտանեկան կամ սոցիալական նպաստների վճարումները շարունակվում են մինչև համակարգում հաջորդ հաշվառման ամիսը ներառյալ։ Իսկ եթե ընտանիքն ավելի շուտ է դիմում անապահովության նպաստի համար, ընտանեկան կամ սոցիալական նպաստ ստանալու իրավունքը դադարում է դիմելու ամսվան հաջորդող ամսվա 1-ից։
Բարձրացել են գույքահարկի շեմերը
Անշարժ գույքի բացառող գործոնի շեմերը բարձրացվել են՝
մարզային բնակավայրերում 5250 դրամի փոխարեն՝ 6560 դրամ,
Երևանում, ինչպես նաև մարզում և Երևանում գույք ունենալու դեպքում 15 000 դրամի փոխարեն՝ 18 750 դրամ։
Այսինքն՝ ավելի շատ ընտանիք կարող է անցնել այս ֆիլտրը, քան նախկինում։
Նոր ձևով է հաշվարկվում գազի և էլեկտրաէներգիայի շեմը
Նախկին կարգավորումը փոխարինվել է նորով, ըստ որի սահմանաչափը հաշվարկվում է ընտանիքի անդամների թվից՝ մինչև երեք անդամ ունեցող ընտանիքի համար 40 000 դրամ, իսկ երեք և ավելի անդամ ունեցող ընտանիքի համար՝ 40 000 գումարած 10 000 դրամ երրորդ և յուրաքանչյուր հաջորդ անդամի համար։ Մեծ ընտանիքների համար սա մեղմացում է։
Մեղմացել են վարկերի կանոնները
Վարկային բացառող գործոնը վերաձևակերպվել է։ Այն այժմ կիրառվում է, եթե վարկը տրամադրվել է գնահատմանը նախորդող երեք տարիների ընթացքում, և հաշվի է առնվում ոչ թե ընդհանուր, այլ նախորդ ամսվա մարման չափը։
Ավելացել է կարևոր բացառություն. գործոնը չի կիրառվում, եթե նախորդող երկու տարիների ընթացքում վարկի մարումներ չեն կատարվել, կամ եթե ընտանիքի բոլոր վարկերի պայմանագրային գումարը չի գերազանցում 10 միլիոն դրամը։
Նույն տրամաբանությամբ վերաշարադրվել է նաև երաշխավորության գործոնը՝ 1 միլիոն դրամ շեմով և երեք տարվա կանոնով։
Ձեռնարկատիրական գործունեության մասով ևս մեղմացում
Նախկին ձևակերպումը, որով բացառող էր ցանկացած առևտրային կազմակերպության հիմնադիր, մասնակից կամ բաժնետեր լինելը, փոխարինվել է ավելի նեղ ձևակերպմամբ՝ առևտրային կազմակերպության մասնակից։
Ավելացել է նաև բացառություն. գործոնը չի կիրառվում, եթե նախորդող երկու տարվա ընթացքում անհատ ձեռնարկատիրոջ կամ կազմակերպության իրացման շրջանառությունը չի գերազանցել 1 դրամը, կամ անձն անհատ ձեռնարկատիրությամբ զբաղվում է մինչև 12 ամիս ժամկետով։ Այսինքն՝ չգործող, բայց չփակված ձեռնարկատիրությունն այլևս ինքնաբերաբար չի զրկում նպաստից։
Նոր եկամուտ, որը հաշվառվում է
Ընտանիքի եկամուտների ցանկին ավելացել է ֆիզիկական անձանց կողմից թեթև մարդատար ավտոմոբիլներով ոչ կանոնավոր ուղևորափոխադրումներից և տաքսի ծառայությունից ստացվող կանխիկ ու անկանխիկ վճարումները։ Նույնը ներառվել է նաև բացառող գործոնների շարքում։
Ծնողավարման դասընթացները և եկամտի կրկնակի վերագրում
Սա ամենասուր նորամուծությունն է, և այն ուժի մեջ կմտնի 2027 թվականի հուլիսի 1-ից։
Դրույթի համաձայն՝ եթե ընտանիքի աշխատունակ, բայց չաշխատող անդամը հրաժարվել է օրենսդրությամբ սահմանված կարգով առաջարկված կենցաղավարման կամ ծնողավարման հմտություններ ձեռք բերելու դասընթացներից, կամ դասընթացներն անցնելուց հետո հմտություններ ձեռք չի բերել, ապա նրան եկամուտ է վերագրվում գնահատման ամսից։ Ընդ որում, եթե այդ անդամի համար արդեն կատարվել է եկամտի վերագրում, կատարվում է ևս մեկ վերագրում։
Հիշեցնենք, որ վերագրվող եկամտի չափը սահմանային շեմի արժեքն է, այսինքն՝ 2026 թվականի համար 35 875 դրամ։ Այդ գումարը հաշվարկվում է որպես ընտանիքի եկամուտ՝ անկախ այն փաստացի ստանալու հանգամանքից։
Ում համար եկամուտ չի վերագրվում
Ցանկը ևս ընդլայնվել է։ Եկամտի վերագրում չի կատարվում, եթե ընտանիքի աշխատունակ, բայց չաշխատող անդամը սովորում է արհեստագործական, միջին մասնագիտական կամ բարձրագույն ուսումնական հաստատությունում առկա ուսուցմամբ, 30 և ավելի շաբաթական հղի կին է, մինչև երկու տարեկան երեխա է խնամում, ինչպես նաև, ըստ նոր լրացման, եթե անդամը պարտադիր զինվորական ծառայությունից զորացրված կամ քրեակատարողական հիմնարկից ազատված անձ է՝ վերադառնալու օրվանից մինչև վեց ամիս լրանալը։
Ի՞նչ է փոխվել ուսանողների մասով
Նախկին ձևակերպումը, որով որոշ արտոնություններ կապված էին 18-22 տարեկան հասակի հետ, փոխարինվել է ուսումնական հաստատությունում սովորելու հանգամանքով։ Այսինքն՝ որոշիչը տարիքը չէ, այլ ուսումնառության փաստը։
Ի՞նչ է փոխվել գնահատման ընթացակարգում
Երկու գործնական փոփոխություն կա։ Առաջինը՝ մինչև 18 տարեկան անձանց ավելացման կամ ընտանիքի անդամի մահվան դեպքում, եթե դիմողն ինքը փոփոխություն չի կատարում անհատական օգտահաշվում, համակարգում դրանք փոխվում են ինքնաշխատ։
Երկրորդը՝ մասնագետը ներբեռնված փաստաթղթերի և մուտքագրված տվյալների անհամապատասխանության դեպքում երկու աշխատանքային օրում ծանուցում է դիմողին, որը ևս երկու աշխատանքային օր ունի փոփոխություններ կատարելու համար։
Բացի դրանից, բողոքարկումն այժմ հստակ սահմանված է որպես առցանց ընթացակարգ, ներառյալ անհատական օգտահաշվի միջոցով, իսկ բացառող գործոնների վերաբերյալ բողոք ներկայացնելիս պահանջվում է իրավասու մարմնի տված տեղեկանք։
Ի՞նչ է փոխվել թաղման նպաստի մասով
N 840-Ն որոշմամբ թաղման նպաստի կարգը տարածվել է նաև անապահովության նպաստ ստացող ընտանիքների վրա։ Ընդ որում, եթե մահացած անդամը միաժամանակ նպաստառու կամ կենսաթոշակառու էր, ապա նշանակվում է մեկ թաղման նպաստ՝ իրավունք ունեցող անձի ընտրությամբ։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ 2026 թվականի հուլիսի 1-ից անապահովության գնահատման նոր համակարգը գործում է Երևանում և բոլոր մարզերում, անշարժ գույքի գույքահարկի շեմերը բարձրացվել են մինչև 6560 դրամ մարզերում և 18 750 դրամ Երևանում, էներգակիրների սահմանաչափը հաշվարկվում է 40 000 դրամ գումարած 10 000 դրամ երրորդ և հաջորդ անդամի համար, վարկերի և ձեռնարկատիրական գործունեության գործոնները մեղմացվել են նոր բացառություններով, եկամուտների ցանկին ավելացել է տաքսի ծառայությունից ստացվող վճարը, իսկ 2027 թվականի հուլիսի 1-ից ծնողավարման դասընթացներից հրաժարվելը դառնալու է եկամտի լրացուցիչ վերագրման հիմք, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Բացառող գործոնների ամբողջական ցանկը կարդացեք այս նյութում, իսկ առաջին դասարան ընդունվելու 25 000 դրամ օգնության մասին՝ այստեղ։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։
